Długo zastanawiałem się nad problememami rządzenia Polską i doszedłem do wniosku, że poproszę o analizę mądrzejszego, czyli Gemini od Google. Oto tekst AI:

Anatomia Napięć: Analiza Relacji i Rozmów Donalda Tuska z Szymonem Hołownią

Wprowadzenie: Partnerstwo z Konieczności

A. Krajobraz Polityczny po Wyborach w 2023 Roku

Wybory parlamentarne z 15 października 2023 roku doprowadziły do fundamentalnej zmiany na polskiej scenie politycznej. Po ośmiu latach rządów Prawo i Sprawiedliwość utraciło większość parlamentarną, otwierając drogę do władzy zjednoczonej opozycji.¹ Koalicja Obywatelska (KO), Trzecia Droga (sojusz Polski 2050 i PSL) oraz Lewica wspólnie zdobyły mandaty pozwalające na sformowanie rządu. Była to jednak koalicja bezprecedensowa, łącząca ugrupowania o zróżnicowanych, a niekiedy sprzecznych programach ideologicznych. Ich podstawowym spoiwem był wspólny cel: odsunięcie PiS od władzy i przywrócenie w Polsce zasad praworządności. W tych okolicznościach sojusz Donalda Tuska i Szymona Hołowni nie był wynikiem naturalnej zbieżności politycznej, lecz polityczną koniecznością, zrodzoną z arytmetyki sejmowej.

B. Protagoniści

Relacje wewnątrz nowej władzy w dużej mierze zdefiniowała dynamika między dwoma kluczowymi liderami:

• Donald Tusk: Doświadczony mąż stanu, były premier i Przewodniczący Rady Europejskiej, powracający do krajowej polityki z ogromnym kapitałem doświadczenia i jasno określonym celem – odbudową instytucji demokratycznych w Polsce oraz jej pozycji na arenie międzynarodowej.² Jego styl polityczny charakteryzuje się pragmatyzmem, strategiczną grą i dążeniem do utrzymania dominującej pozycji w ramach koalicji.
• Szymon Hołownia: Postrzegany jako „nowa siła” w polskiej polityce, były dziennikarz i osobowość telewizyjna, który z sukcesem zbudował od podstaw ruch obywatelski, a następnie partię Polska 2050.⁴ Jego tożsamość polityczna opiera się na próbie przełamania tradycyjnego duopolu PO-PiS, który przez lata dominował na scenie politycznej.⁵ Jest liderem ambitnym, sprawnie poruszającym się w świecie mediów i nieustannie dążącym do zaznaczenia autonomii oraz wpływu swojego ugrupowania w rządzie.

C. Teza Raportu

Niniejszy raport argumentuje, że „rozmowy” między Donaldem Tuskiem a Szymonem Hołownią stanowią ciągły, obarczony wysoką stawką proces negocjacyjny, który definiuje wewnętrzną dynamikę polskiego rządu. Relacja ta jest mikrokosmosem szerszych wyzwań stojących przed koalicją: koniecznością balansowania między programową współpracą a partyjną rywalizacją, przezwyciężaniem podziałów ideologicznych oraz godzeniem osobistych ambicji liderów. Stabilność rządu zależy od ich zdolności do zarządzania tą kruchą równowagą.

Od samego początku dynamika koalicji była naznaczona wewnętrznym napięciem. Podczas gdy Donald Tusk dążył do strategicznej konsolidacji obozu antypisowskiego pod sztandarem wzmocnionej Koalicji Obywatelskiej, co potwierdzają jego plany formalnego połączenia z Nowoczesną i Inicjatywą Polską ⁶, stanowiło to egzystencjalne zagrożenie dla projektu politycznego Szymona Hołowni. Polska 2050 została bowiem zbudowana na idei przełamania duopolu PO-PiS.⁵ W konsekwencji, każdy akt współpracy i każda negocjacja stawały się areną walki o polityczną dominację i przetrwanie w ramach centroprawicowego elektoratu. Dążenie Tuska do konsolidacji jest wprost sprzeczne z celem Hołowni, jakim jest budowanie odrębnej tożsamości.

Umowa Koalicyjna: Plan Rządzenia i Źródło Przyszłych Konfliktów

A. Podpisanie i Symbolika

Podpisanie umowy koalicyjnej 10 listopada 2023 roku, w przeddzień Narodowego Święta Niepodległości, było wydarzeniem o dużym znaczeniu symbolicznym. Liderzy podkreślali wolę zgodnej i harmonijnej pracy dla Polski, nawet pomimo różnic w poglądach.⁷ Kluczowym momentem, który nadał ton działaniom nowego rządu, było exposé premiera Donalda Tuska wygłoszone 13 grudnia 2023 roku, w którym nakreślił on główne priorytety swojego gabinetu.²

B. Główne Filary Programowe

Umowa koalicyjna opierała się na kilku fundamentalnych zobowiązaniach, które miały stanowić odpowiedź na działania poprzedniej władzy ⁸:

• Praworządność: Zapewnienie legalności funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, przywrócenie konstytucyjnego i apolitycznego kształtu Krajowej Rady Sądownictwa i Sądu Najwyższego oraz rozliczenie przypadków łamania prawa.
• Ochrona Zdrowia: Podniesienie nakładów na ochronę zdrowia, zniesienie limitów na leczenie przez NFZ oraz zapewnienie powszechnej i dostępnej pomocy psychologicznej i psychiatrycznej.
• Edukacja: Wyprowadzenie polityki ze szkół, zwiększenie ich autonomii oraz zagwarantowanie opieki psychologicznej w każdej placówce.
• Kwestie Społeczne i Równość: Zobowiązanie do walki z mową nienawiści i nowelizacja kodeksu karnego tak, aby mowa nienawiści ze względu na orientację seksualną i płeć była ścigana z urzędu.
• Gospodarka i Praca: Deklaracje dotyczące zmniejszenia obciążeń podatkowych dla pracujących oraz wzmocnienia Państwowej Inspekcji Pracy w celu ochrony praw pracowników.
• Środowisko: Wprowadzenie zakazu spalania drewna w energetyce zawodowej, zwiększenie powierzchni parków narodowych w porozumieniu ze społecznościami lokalnymi oraz walka ze smogiem.

C. Niewypowiedziane Zasady i Niejasności

Analiza umowy koalicyjnej ujawnia, że jej siła tkwiła nie tylko w tym, co zostało zapisane, ale również w tym, co celowo pominięto. Najbardziej kontrowersyjne kwestie, takie jak prawo aborcyjne, zostały potraktowane w sposób ogólnikowy, aby nie blokować procesu formowania rządu. Umowa zawierała również ustalenia strukturalne, takie jak rotacyjna funkcja marszałka Sejmu, która z góry została zaprogramowana jako jeden z kluczowych testów dla trwałości sojuszu.

Dokument ten należy postrzegać bardziej jako „pakt o zawieszeniu broni” niż jednolity manifest ideologiczny. Jego główną funkcją było stworzenie ram do przejęcia władzy, przy jednoczesnym świadomym odłożeniu na później najbardziej zapalnych sporów. Ta strategia stworzyła swoisty „dług programowy”, którego spłata stała się nieunikniona w trakcie kadencji. Późniejsze starcia, zwłaszcza w kwestii aborcji, nie były oznaką porażki koalicji, lecz naturalną konsekwencją jej fundamentalnego projektu. Rozmowy między Tuskiem a Hołownią stały się mechanizmem zarządzania tym zaprogramowanym konfliktem.

Definiowanie Dynamiki: Trzy Studia Przypadków Konfliktu i Kompromisu

Analityczne serce raportu stanowi zbadanie trzech kluczowych kryzysów, które obnażyły mechanizmy władzy i relacji między liderami.

A. Studium Przypadku 1: Wotum Zaufania (Czerwiec 2025) – Demonstracja Znaczenia przez Hołownię

• Kontekst: Po wyborach prezydenckich Donald Tusk zapowiedział zamiar zwrócenia się do Sejmu o wotum zaufania. W jego zamyśle miał to być pokaz siły i stabilności rządu w nowej sytuacji politycznej.⁹
• Punkt Zapalny: Szymon Hołownia o planach premiera dowiedział się z mediów, co wywołało jego gniewną reakcję. Publicznie oświadczył, że nie może akceptować takiego sposobu komunikacji i zagroził, że jego ugrupowanie może wstrzymać się od głosu.¹¹ Ta początkowa nerwowa reakcja została odebrana jako akt konfrontacji.¹³
• Negocjacje: W wyniku rozmów z premierem, Hołownia, według własnej relacji, „przekonał” go do odłożenia głosowania.⁹ Swój sprzeciw przedstawił nie jako grę o władzę, ale jako konstruktywną propozycję „nowego otwarcia”, „resetu programowego” oraz poprawy komunikacji rządu, w tym powołania rzecznika.¹⁰
• Rezultat: Głosowanie zostało przełożone na 10 czerwca, zgodnie z propozycją Hołowni.⁹ Rząd uzyskał wotum zaufania, ale narracja wokół wydarzenia uległa zmianie. Hołownia z powodzeniem zaprezentował się nie jako młodszy partner wykonujący polecenia, ale jako współautor nowej strategii rządu, zdolny do wpływania na decyzje premiera.¹⁴

B. Studium Przypadku 2: Impas Aborcyjny – Ideologiczna Przepaść

• Rdzeń Konfliktu: Ten spór ujawnił fundamentalne różnice światopoglądowe wewnątrz koalicji. Donald Tusk i KO opowiadają się za liberalizacją prawa aborcyjnego do 12. tygodnia ciąży.¹⁵ Z kolei Szymon Hołownia, choć deklaruje, że „świat się zmienił”, wraz z Trzecią Drogą proponuje powrót do tzw. kompromisu sprzed wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2020 roku oraz rozstrzygnięcie kwestii w ogólnokrajowym referendum.¹⁷
• Bitwa Proceduralna: Konflikt przeniósł się na arenę proceduralną w Sejmie. Hołownia, jako marszałek, był oskarżany przez Lewicę o celowe opóźnianie prac nad projektami ustaw, co doprowadziło do publicznej wymiany zdań z wicemarszałkiem Włodzimierzem Czarzastym.¹⁶ Premier Tusk publicznie wyraził niezadowolenie z tej „awanturki”, jednocześnie przyznając, że stanowisko Hołowni w tej sprawie było znane od początku kampanii wyborczej.¹⁵
• Kompromis: Rozwiązanie było klasycznym przykładem odroczenia konfliktu. W imię utrzymania jedności koalicji wszystkie ugrupowania zgodziły się zagłosować za skierowaniem czterech różnych projektów ustaw aborcyjnych do dalszych prac w specjalnej komisji sejmowej.¹⁶ Hołownia wprost stwierdził, że jego ugrupowanie uczyniło to „z troski o trwałość koalicji”.¹⁷

C. Studium Przypadku 3: Spór o Wicepremiera (Lipiec 2025) – Przywrócenie Dominacji przez Tuska

• Kontekst: W trakcie planowanej na lipiec 2025 roku rekonstrukcji rządu, Polska 2050 wysunęła postulat utworzenia dla niej stanowiska wicepremiera, argumentując, że odzwierciedlałoby to jej pozycję w koalicji.¹⁹
• Odrzucenie: Donald Tusk, podczas wizyty w Rzymie, jednoznacznie odrzucił to żądanie. Oświadczył, że „w ramach rekonstrukcji rządu nie przewiduje stanowiska wicepremiera dla Polski 2050 i (tego stanowiska) na pewno nie będzie”.²⁰ Swoją decyzję powiązał z incydentem, w którym posłowie Polski 2050 zagłosowali wspólnie z opozycją (PiS i Konfederacją) nad poprawkami do jednej z ustaw, co zostało odebrane jako akt nielojalności.¹⁹
• Następstwa i Zniuansowane Rozwiązanie: Choć publiczna deklaracja Tuska była demonstracją siły, późniejsze wypowiedzi polityków Polski 2050 ujawniły bardziej złożony obraz. Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz zasugerowała, że temat wicepremiera nie został zamknięty na stałe, lecz powróci do dyskusji po listopadzie, gdy Hołownia ustąpi ze stanowiska marszałka Sejmu.²² Wskazuje to na zawarcie zakulisowego porozumienia.

Te trzy przypadki ujawniają cykliczny wzorzec w relacjach Tusk-Hołownia: Wyzwanie, Odpowiedź i Rekalibracja. Hołownia rzuca wyzwanie autorytetowi Tuska lub kierunkowi działań koalicji. Tusk odpowiada, albo taktycznie ustępując (wotum zaufania), albo demonstrując dominację (spór o wicepremiera). Efektem jest rekalibracja układu sił, ale nigdy jego całkowite załamanie. Ten cykl napędzany jest z jednej strony potrzebą Hołowni do budowania odrębnej tożsamości na użytek swojej kampanii prezydenckiej, a z drugiej strony dążeniem Tuska do utrzymania ostatecznej kontroli i dyscypliny w koalicji. Tusk strategicznie powiązał przyszłą nagrodę w postaci stanowiska wicepremiera z wypełnieniem przez Hołownię zobowiązania dotyczącego rotacji na stanowisku marszałka. W ten sposób przekształcił punkt sporny w narzędzie nacisku, co świadczy o zaawansowanym poziomie zarządzania politycznego, mającym na celu zapewnienie przetrwania koalicji.

Kwestia/Wydarzenie	Stanowisko Donalda Tuska / KO	Stanowisko Szymona Hołowni / Polska 2050	Rozwiązanie/Rezultat	Wpływ na Dynamikę Koalicji
Wotum zaufania (czerwiec 2025)	Zaproponowane jako szybka demonstracja siły większości po wyborach.9	Początkowo groźba wstrzymania się od głosu z powodu braku konsultacji 12, następnie żądanie opóźnienia w celu „nowego otwarcia” i resetu programowego.10	Głosowanie opóźniono i przeprowadzono w terminie zaproponowanym przez Hołownię; rząd uzyskał wotum zaufania.9	Hołownia odniósł taktyczne zwycięstwo, pokazując zdolność do wpływania na agendę rządu i kreując się na konstruktywną siłę dążącą do odnowy.
Ustawodawstwo aborcyjne (proces ciągły)	Poparcie dla liberalizacji do 12. tygodnia ciąży.15	Osobisty sprzeciw wobec liberalizacji; poparcie dla referendum ogólnokrajowego i powrotu do kompromisu sprzed 2020 roku.17	Wszystkie projekty, w tym najbardziej konserwatywny, skierowano do specjalnej komisji w celu uniknięcia rozłamu w koalicji i odroczenia ostatecznej decyzji.17	Ujawniło głęboki, nierozwiązany spór ideologiczny. „Kompromis” polegający na odroczeniu decyzji utrzymuje jedność, ale generuje stałe napięcie i krytykę ze strony progresywnych wyborców.
Rekonstrukcja rządu (lipiec 2025)	Stanowcze odrzucenie utworzenia stanowiska wicepremiera dla Polski 2050, powołując się na głosowanie z opozycją jako naruszenie lojalności.20	Żądanie stanowiska wicepremiera w celu odzwierciedlenia roli partii w rządzie.19	Publicznie przeważyło stanowisko Tuska. Zakulisowe ustalenia zdają się odkładać dyskusję do czasu po rotacji na stanowisku marszałka w listopadzie.22	Tusk potwierdził swoją dominację jako premier, podkreślając hierarchiczny charakter koalicji. Kwestia ta została przekształcona w narzędzie nacisku, aby zapewnić, że Hołownia dotrzyma umowy rotacyjnej.

Wymiar Osobisty i Polityczny: Anatomia Rywalizacji

A. Publiczny Wizerunek a Zakulisowa Rzeczywistość

Oficjalna narracja o relacjach obu liderów znacznie odbiega od doniesień zza kulis. Publicznie Donald Tusk określa swoje stosunki z Hołownią jako „dobre” i nazywa go „przyzwoitym człowiekiem”.²⁴ Szymon Hołownia mówi o partnerstwie i dialogu.³ Jednak komentarze ekspertów, takie jak opinia Andrzeja Stankiewicza, który twierdzi, że Hołownia „klinicznie nienawidzi” Tuska, malują zupełnie inny obraz.²⁵ Ten kontrast jest kluczową cechą ich dynamicznej relacji. Publiczne pochwały Tuska można interpretować jako strategiczne posunięcie mające na celu rozbrojenie rywala i rzutowanie obrazu funkcjonalnej koalicji. Stawia to Hołownię w trudnej sytuacji – otwarty spór po takich słowach mógłby sprawić, że to on zostałby postrzegany jako źródło niestabilności.

B. Starcie Stylów i Pokoleń

Różnice między liderami widoczne są także w ich stylu politycznym. Tusk to wytrawny, często postrzegany jako cyniczny, gracz polityczny. Hołownia prezentuje się jako lider nowego pokolenia, skupiony na zasypywaniu podziałów i wnoszeniu świeżej perspektywy, choć jednocześnie jest krytykowany za to, że został „sklejony” z establishmentem, który wcześniej kontestował.⁵

C. „Ubóstwo Agendy”

Ważnym źródłem napięć, na które wskazuje publicysta Piotr Zaremba, jest „ubóstwo jakiejkolwiek agendy”.²⁶ Argument ten sugeruje, że przy braku ambitnego, pozytywnego programu rządzenia, osobiste animozje i drobne spory zyskują na znaczeniu. Prowadzi to do wzajemnego obwiniania się za poczucie marazmu i niespełnionych obietnic.²⁶ Sytuację pogarszają spadające poparcie dla rządu w sondażach oraz szerokie rozczarowanie społeczne jego dotychczasowymi działaniami.²⁷

W Cieniu Pałacu Prezydenckiego: Strategiczna Gra Hołowni

A. Podwójna Rola

Analiza działań Szymona Hołowni musi uwzględniać jego podwójną rolę: jest on jednocześnie marszałkiem Sejmu i de facto kandydatem w wyborach prezydenckich w 2025 roku. Każde jego działanie jako marszałka – sposób prowadzenia obrad, komunikacja publiczna, interakcje z politykami – jest filtrowane przez pryzmat jego kampanii.³⁰

B. Budowanie „Prezydenckiej” Marki

Przekaz kampanijny Hołowni koncentruje się na wizerunku męża stanu, który potrafi łączyć, a nie dzielić („prezydent może łączyć, a nie dzielić”).³⁰ Wymaga to od niego starannego dystansowania się od bardziej partyjnych i kontrowersyjnych działań rządu Tuska. Jego nacisk na wprowadzenie „innej polityki” jest pośrednią krytyką establishmentu, którego uosobieniem jest Donald Tusk.³⁰

C. Wpływ na Dynamikę Koalicji

Ambicje prezydenckie zmuszają Hołownię do prowokowania starć z Tuskiem, aby zademonstrować swoją niezależność elektoratowi. Spory o wotum zaufania czy stanowisko wicepremiera można postrzegać jako skalkulowane posunięcia, mające na celu zbudowanie jego wizerunku jako lidera, który nie jest podwładnym premiera. Musi on pokazać, że jest partnerem, ale nie podwładnym. Jest to strategia obarczona wysokim ryzykiem: wykorzystując stanowisko rządowe do prowadzenia kampanii, Hołownia ryzykuje, że zostanie obarczony winą za ewentualne niepowodzenia rządu, jednocześnie zrażając do siebie starszego koalicjanta. Jego sukces zależy od tego, czy zdoła przekonać wyborców, że jest zarówno odpowiedzialnym członkiem koalicji rządzącej, jak i jej najbardziej wnikliwym wewnętrznym krytykiem.

Listopadowy Test: Rotacja na Stanowisku Marszałka i Przyszłość Sojuszu

A. Warunki Umowy

Umowa koalicyjna jasno określa zasadę rotacyjnego sprawowania funkcji marszałka Sejmu: Szymon Hołownia pełni tę rolę do 13 listopada 2025 roku, po czym ma go zastąpić Włodzimierz Czarzasty z Lewicy.²⁴

B. Publiczna Pewność Tuska

W październiku 2025 roku Donald Tusk publicznie wyraził przekonanie, że Szymon Hołownia dotrzyma umowy. Stwierdził, że jest „spokojny” o jego decyzję, podkreślając, że marszałek „nie stawia żadnych warunków” i ustąpi zgodnie z obietnicą.²⁴

C. Stawka Polityczna

Rotacja na tym stanowisku ma ogromne znaczenie. Dla Hołowni rezygnacja z tak eksponowanej i medialnej funkcji w szczycie kampanii prezydenckiej jest znaczącym poświęceniem politycznym. Dla Tuska i całej koalicji niedotrzymanie tego fundamentalnego punktu umowy byłoby sygnałem głębokiego kryzysu i mogłoby potencjalnie doprowadzić do upadku rządu.

D. Potencjalne Scenariusze

Publiczne deklaracje Tuska o „spokoju” są w istocie formą strategicznej presji. Uprzedzając fakty i ogłaszając, że Hołownia dotrzyma słowa i nie stawia warunków, premier zamyka mu pole manewru. Jakakolwiek próba renegocjacji umowy ze strony Hołowni postawiłaby go w świetle polityka niewiarygodnego i odpowiedzialnego za destabilizację rządu, co byłoby niezwykle szkodliwe dla jego wizerunku „jednoczącego” kandydata na prezydenta. Najbardziej prawdopodobnym scenariuszem jest zatem dotrzymanie umowy przez Hołownię, być może w zamian za obiecane stanowisko wicepremiera, co pozwoli zachować jedność koalicji.

Zakończenie: Krucha Równowaga

Relacja Donalda Tuska z Szymonem Hołownią to partnerstwo o charakterze transakcyjnym i konkurencyjnym, a nie przyjacielskim. Charakteryzuje się cyklem konfliktów i rekalibracji, napędzanym prezydenckimi ambicjami Hołowni oraz potrzebą utrzymania kontroli przez Tuska.

Ich sojusz funkcjonuje w trudnym otoczeniu: spadające notowania koalicji w sondażach ²⁹, rozczarowanie społeczne wynikami pracy rządu ²⁷ oraz poczucie programowego marazmu ²⁶ zwiększają wewnętrzne napięcia. Mimo ciągłych tarć i osobistych animozji, koalicja prawdopodobnie przetrwa, przynajmniej do wyborów prezydenckich. Podstawową motywacją obu liderów pozostaje zapobieżenie powrotowi Prawa i Sprawiedliwości do władzy. Ich partnerstwo, choć kruche, opiera się na racjonalnej kalkulacji wzajemnych interesów. Rozmowy i negocjacje między Tuskiem a Hołownią pozostaną centralnym dramatem polskiej polityki, definiując zdolność rządu do działania i kształtując polityczną przyszłość kraju.

Cytowane prace

1. Polska 2050 chwali się swoimi sukcesami. Szymon Hołownia: mamy prawo czuć się dumni, otwierano: października 18, 2025, https://wiadomosci.onet.pl/kraj/polska-2050-chwali-sie-swoimi-sukcesami-holownia-mamy-prawo-czuc-sie-dumni/mgzr6h4
2. Stenogram expose premiera Donalda Tuska – Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Gov.pl, otwierano: października 18, 2025, https://www.gov.pl/web/premier/stenogram-expose-premiera-donalda-tuska
3. Hołownia: Z Donaldem Tuskiem utrzymuję dyplomatyczne relacje – GazetaPrawna.pl, otwierano: października 18, 2025, https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/8187769,holownia-tusk-relacje-powrot.html
4. Dwa lata od wyborów parlamentarnych. Hołownia zabrał głos. „Mamy prawo czuć się dumni” | Polska Agencja Prasowa SA, otwierano: października 18, 2025, https://www.pap.pl/aktualnosci/dwa-lata-od-wyborow-parlamentarnych-holownia-zabral-glos-mamy-prawo-czuc-sie-dumni
5. Gramatyka: Hołownia został sklejony z polityką rządu – YouTube, otwierano: października 18, 2025, https://www.youtube.com/watch?v=4wtB2l4MK1c
6. Donald Tusk zapowiada przegrupowanie. „Pewien etap budowania bloku”, otwierano: października 18, 2025, https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-donald-tusk-zapowiada-przegrupowanie-pewien-etap-budowania-b,nId,22432378
7. Umowa koalicyjna podpisana: Bezpieczna zmiana – MedExpress.pl, otwierano: października 18, 2025, https://www.medexpress.pl/ochrona-zdrowia/umowa-koalicyjna-bezpieczna-zmiana/
8. Umowa „Koalicji 15 października” – ustalenia programowe … – Gov.pl, otwierano: października 18, 2025, https://www.gov.pl/web/premier/koalicja-15padziernika-program
9. Hołownia twierdzi, że przekonał Tuska. Znamy plany koalicji – Business Insider, otwierano: października 18, 2025, https://businessinsider.com.pl/wiadomosci/sejm-tusk-i-holownia-konsultuja-strategie-wotum-zaufania/720ddht
10. Hołownia o wotum zaufania dla rządu. „Zaproponowałem premierowi” – Interia Wydarzenia, otwierano: października 18, 2025, https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-holownia-o-wotum-zaufania-dla-rzadu-zaproponowalem-premierow,nId,21824284
11. Hołownia wprowadzony w błąd? Zagroził, że nie poprze Tuska – YouTube, otwierano: października 18, 2025, https://www.youtube.com/watch?v=hpU14BLUCl4
12. Hołownia chce renegocjacji umowy. Wspomniał też o wotum zaufania – Polska – PR24.PL, otwierano: października 18, 2025, https://polskieradio24.pl/artykul/3532141,holownia-chce-renegocjacji-umowy-wspomnial-tez-o-wotum-zaufania
13. Wotum zaufania dla rządu Tuska. Lewica reaguje ze spokojem, partia Hołowni rzuca oskarżenia – GazetaPrawna.pl, otwierano: października 18, 2025, https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/artykuly/9813473,wotum-zaufania-dla-rzadu-tuska-lewica-reaguje-ze-spokojem-partia-hol.html
14. Szymon Hołownia zwrócił się do Donalda Tuska. „Oczekujemy odnowy” – Onet, otwierano: października 18, 2025, https://www.onet.pl/informacje/onetwiadomosci/szymon-holownia-zwrocil-sie-do-donalda-tuska-to-nasz-sens-bycia-w-rzadzie/0se76gj,79cfc278
15. Koalicyjny spór o aborcję. Premier zabiera głos | Polska Agencja Prasowa SA, otwierano: października 18, 2025, https://www.pap.pl/aktualnosci/koalicyjny-spor-o-aborcje-premier-zabiera-glos
16. Tusk o sporze Hołowni z Czarzastym w kwestii aborcji: Mi się bardzo nie podobała ta awanturka – GazetaPrawna.pl, otwierano: października 18, 2025, https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/9482934,tusk-o-sporze-holowni-z-czarzastym-w-kwestii-aborcji-mi-sie-bardzo-ni.html
17. Hołownia o aborcji: głosowaliśmy za wszystkimi projektami z troski o koalicję – PAP, otwierano: października 18, 2025, https://www.pap.pl/aktualnosci/holownia-o-aborcji-glosowalismy-za-wszystkimi-projektami-z-troski-o-koalicje
18. Hołownia o aborcji: „Możemy mieć dwie uchwalone ustawy”. Jakie? – OKO.press, otwierano: października 18, 2025, https://oko.press/holownia-o-aborcji-mozemy-miec-dwie-uchwalone-ustawy-jakie
19. Rekonstrukcja rządu. Polska 2050 będzie mieć wicepremiera, ale nie jest pewne, czy zostanie nim Hołownia – GazetaPrawna.pl, otwierano: października 18, 2025, https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/9837859,rekonstrukcja-rzadu-polska-2050-bedzie-miec-wicepremiera-ale-nie-jes.html
20. Nie będzie wicepremiera dla Polski 2050. Tusk jasno o rekonstrukcji rządu – GazetaPrawna.pl, otwierano: października 18, 2025, https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/9838160,nie-bedzie-wicepremiera-dla-polski-2050-tusk-jasno-o-rekonstrukcji-rz.html
21. Tusk wyklucza stanowisko wicepremiera dla Polski 2050 przy rekonstrukcji rządu – Money.pl, otwierano: października 18, 2025, https://www.money.pl/gospodarka/tusk-wyklucza-stanowisko-wicepremiera-dla-polski-2050-przy-rekonstrukcji-rzadu-7176892139809760a.html
22. Deklaracja Tuska nieaktualna? Minister mówi o wicepremierze dla Polski 2050, otwierano: października 18, 2025, https://businessinsider.com.pl/wiadomosci/deklaracja-tuska-nieaktualna-minister-mowi-o-wicepremierze-dla-polski-2050/zqcmvcj
23. Polska 2050 bez wicepremiera. Marcin Kierwiński ucina dyskusję – Trójka – Polskie Radio, otwierano: października 18, 2025, https://trojka.polskieradio.pl/artykul/3550744,polska-2050-bez-wicepremiera-marcin-kierwinski-ucina-dyskusje
24. Zmiana na fotelu marszałka Sejmu. Donald Tusk: Jestem spokojny – Interia Wydarzenia, otwierano: października 18, 2025, https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-zmiana-na-fotelu-marszalka-sejmu-donald-tusk-jestem-spokojny,nId,22432152
25. Trudne relacje Tuska z Hołownią. „On go klinicznie nienawidzi” – YouTube, otwierano: października 18, 2025, https://www.youtube.com/watch?v=aqNNskHCqFI
26. Piotr ZAREMBA: Ubóstwo koalicji na półmetku i zmowa wspólników, otwierano: października 18, 2025, https://wszystkoconajwazniejsze.pl/piotr-zaremba-zmowa-wspolnikow/
27. Bolesna nowina dla Donalda Tuska i koalicjantów. Odpychają własnych wyborców [SONDAŻ] – Business Insider, otwierano: października 18, 2025, https://businessinsider.com.pl/wiadomosci/bolesna-nowina-dla-donalda-tuska-i-koalicjantow-co-piaty-wyborca-zmienil-zdanie/c0v2blb
28. Rząd Donalda Tuska zawiódł. Polacy mówią jasno [SONDAŻ] – Onet Wiadomości, otwierano: października 18, 2025, https://wiadomosci.onet.pl/kraj/rzad-donalda-tuska-zawiodl-polacy-mowia-jasno-sondaz/89np6vq
29. Donald Tusk ma powód do zmartwień. Tylu wyborców koalicji przestało ją popierać [SONDAŻ] – Wiadomości – Onet, otwierano: października 18, 2025, https://www.onet.pl/informacje/onetwiadomosci/dwa-lata-po-wyborach-wyborcy-koalicji-wladzy-traca-zaufanie-sondaz/5xfhk1l,79cfc278
30. Spotkania z Szymonem – Szymon Hołownia 2025, otwierano: października 18, 2025, https://holownia2025.pl/spotkania-z-szymonem/
31. Szymon Hołownia 2025: To ludzie są najważniejsi!, otwierano: października 18, 2025, https://holownia2025.pl/
32. Donald Tusk spokojny o rotację marszałków. Szymon Hołownia ustąpi – Business Insider, otwierano: października 18, 2025, https://businessinsider.com.pl/wiadomosci/donald-tusk-szymon-holownia-dotrzyma-umowy-i-ustapi-miejsca/crn1wpv
33. Nowy sondaż partyjny. Donald Tusk bez szans na rządzenie – Onet Wiadomości, otwierano: października 18, 2025, https://wiadomosci.onet.pl/kraj/nowy-sondaz-partyjny-donald-tusk-bez-szans-na-rzadzenie/24pxvhj